Democratie sterft in bureaucratie
Stad Gent voert een 'spandoekverbod' in tijdens de Gentse Feesten; met zo een banale repressiemaatregel wil men komaf maken met de terreur van... spandoeken. Waarom is dit nodig?
Politieregelementen, GAS-boetes, aanvraagprocedures - het is een wildgroei aan ad hoc bureaucratische regeltjes. Een ware plaag aan burgertje-pest om legitiem protest en inspraak te fnuiken. De mosterd wordt duidelijk in Antwerpen gehaald, waar men niet bestaande 'neutrale zones' creëert , protest naar niet-relevante en weinig zichtbare plaatsen verdrijft en hardhandige repressie hanteert alvorens nog maar te denken aan de mogelijkheid van dialoog.
Het lijken in eerste instantie redelijke eisen: vraag je protest aan, val geen mensen lastig, en in onze huidige democratie heb je toch al niet te klagen? Toch schuilt hierin een sluipende uitholling van het recht op protest. Allereerst bestaan er duidelijk al genoeg manieren om hiermee om te gaan. Het is niet alsof de politie nooit eerder in greep bij die vermaledijde spandoekprotesten bijvoorbeeld. En ja, de politie mag gerust ingrijpen bij ernstige verstoringen - dat zeg ik als activist zijnde - maar men moet oppassen waar men de grens trekt. En een eventuele arrestatie met alle vervelende dingen die daarbij komen kijken, zijn in zekere zin al afdoende straf voor de verstoring van de openbare orde die op weegt tegen het recht op protest. Verder mogen we niet vergeten dat onze democratie net gestoeld is op de mogelijkheid tot dit soort protesten. Een protest mag - moet zelfs - een beetje schuren. Als we het wegduwen naar een vergeten uithoekje kan het al te makkelijk genegeerd worden. Het is dit vergeten en volgzaam meegaan met dit soort kneuterig rommelen met onze rechten, dat onze democratie in het gedrang komt. Dat lijkt een dramatisch statement, maar volgens de Civil Liberties Union of Europe is ook België aan het afglijden. En we weten ook dat het daar niet bij zal blijven als we niet tijdig ingrijpen. Nu gaat het over de Gentse Feesten, maar er wordt ook al verwezen naar acties die op andere tijdstippen plaatsvonden.
De veelheid aan lokale regeltjes en sancties verduisterd onze fundamentele rechten op protest, vergadering en vrije meningsuiting. Deze doen niks tegen het soort acties zelf, maar dienen als signalen naar mensen toe, dat ze maar beter oppassen vooraleer ze hun dissidente mening laten horen op een manier die gehoord kan worden.
Het Europees Hof voor de Rechten van de mens geeft een zeer groot gewicht aan deze fundamentele rechten, de lokale politiek veel minder. Als de hoeveelheid protesten stijgt moeten die overheden zich misschien maar afvragen waarom en wat men beter kan doen, in plaats van onmiddelijk naar repressie te grijpen.